คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต

QA  Reporter

กลับมาพบกับเรื่องราวของ QA  (Quality  Assurance) หรือ การประกันคุณภาพการศึกษา ที่ใครหลายคนกังขาสงสัยกับความสำคัญและการนำมาใช้กับการศึกษาในรูปแบบใดกัน…

เราจะเล่าเรื่องให้เข้าใจได้ไม่ยากนัก ด้วยการนำ วงจร  PDCA  หรือวงจรการบริหารคุณภาพ มาขยายความกับรูปแบบกิจกรรมที่แต่ละคณะวิชาหรือหน่วยงานต่างๆ จัดขึ้น

อะไรเอ่ย ?? วงจร  PDCA 

ที่มาที่ไปของ 4  ตัวอักษรภาษาอังกฤษ  ของ ดร.เดมมิ่ง  (Dr.W.Edwards.Deming) ผู้คิดค้นหรือเรียก วงจรเดมมิ่ง (The Deming Cycle) มีศัพท์ 4 คำจำง่าย คือ

Plan (วางแผนเพื่อกำหนดทิศทางและเป้าหมาย)  Do  (ปฏิบัติตามขั้นตอนของแผนงาน) Check  (ตรวจสอบการดำเนินงานแต่ละขั้นตอน)  Act (ปรับปรุงแผนงานให้เหมาะสมต่อไป)

PDCA  ถือเป็นวงจรการบริหารคุณภาพที่ถูกหยิบยกมาใช้และสามารถประยุกต์ได้กับทุกๆ เรื่อง ตั้งแต่ระบบการจัดการส่วนตัวของบุคคล ไปจนกระทั่งระบบการดำเนินงานขององค์กรใหญ่ กลาง เล็ก  หรือแม้กระทั่งสถาบันการศึกษา ก็ตาม

โครงสร้างวงจร  PDCA   ดำเนินการอย่างไร ?

ยกตัวอย่างกิจกรรมคณะนิเทศศาสตร์  โครงการละครเวทีล่าสุดเรื่อง  “คนดี (Better Man)” ที่จัดต่อเนื่องเป็นประจำทุกปี และดำเนินงานทั้งกระบวนการโดยนักศึกษาชั้นปีที่ 3 เป็นหลัก

เริ่มแรกด้วยการนำโครงการละครเวทีที่เล็งเห็นว่าเกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้การจัดงานกิจกรรมให้ครบถ้วนทั้งกระบวนการ ตั้งแต่ขั้นตอนการเตรียมงาน เลือกเรื่อง เนื้อหาละคร แล้วมาแบ่งฝักแบ่งฝ่ายผู้รับผิดชอบ  นักแสดง เสื้อผ้า หน้า ผม สวัสดิการ ถ่ายภาพ เชิญแขกเหรื่อ ทั้งในและนอกสถาบัน เช่น  สื่อมวลชน ผู้บริหาร คณาจารย์ เจ้าหน้าที่ และขาดไม่ได้นักศึกษาทุกชั้นปี ไม่จำเพาะนักศึกษานิเทศศาสตร์  ฝ่ายจำหน่ายบัตร  และจัดหาสปอนเซอร์  ท้ายสุดแต่ไม่สุดท้าย ต้องมีการประเมินผลหลังการแสดงเสร็จสิ้น

จากข้อสรุปคร่าวๆ ข้างต้น  ลองมาจำแนกออกเป็น วงจร PDCA  ก็จะพบว่า

 1. ขั้นตอนการวางแผน Plan คือ เลือกจัดโครงการละครเวทีเพราะเล็งเห็นถึงประโยชน์ที่นักศึกษาจะได้รับจากการนำความรู้ทางภาคทฤษฎีมาผนวกใช้กับแนวทางการปฏิบัติ ซึ่งนำเสนอในรูปแบบศิลปะการละคร โดยคัดสรรเนื้อหาเรื่องคนดีมาสะท้อนแง่คิด จรรโลงวัฒนธรรมที่ดีงาม สิ่งสำคัญคือนักศึกษาจะได้รู้จักการทำงานร่วมกับผู้อื่น อันเป็นแนวทางสู่การเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดีในอนาคต ซึ่งในขั้นตอนการวางแผนนี้ทีมงานจะต้องกำหนดระยะเวลาเตรียมการจัดละครเวทีว่าจะต้องทำอะไรช่วงไหนให้เสร็จทันกำหนด เช่น  การเขียนบท การคัดเลือกนักแสดง การจัดหาเสื้อผ้า ตารางการฝึกซ้อม การหาสปอนเซอร์ การประชาสัมพันธ์จนกระทั่งถึงวันแสดงจริง

2. เมื่อกำหนดแผนงานที่ชัดเจน วางเป้าหมายการจัดกิจกรรมแล้วก็เข้าสู่ขั้นตอนการลงมือปฏิบัติ  Do คือ การปฏิบัติตามขั้นตอนในแผนงานที่ได้เขียนไว้อย่างเป็นระบบและมีความต่อเนื่อง มีการแบ่งงานผู้รับผิดชอบโดยมีนักศึกษาเป็นผู้ดำเนินการหลัก แบ่งฝ่ายงานและแนวทางความรับผิดชอบที่ชัดเจน และทำงานตามแผนงานที่กำหนดไว้ทุกกระบวนการ

3. ขั้นตอนการตรวจสอบ Check คือ  ในการทำปฏิบัติงานแต่ละขั้นตอนจำเป็นต้องการตรวจสอบ ติดตามผลการดำเนินงานว่ามีอุปสรรคปัญหาอะไรเกิดขึ้นบ้าง จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงแก้ไขแผนงานในขั้นตอนใดหรือไม่  ต้องนำมาปรับปรุง เช่น  นักแสดงฝึกซ้อมได้ตามตารางหรือไม่  บทละคร  เสื้อผ้าเหมาะสมไหม  การประชาสัมพันธ์ทั่วถึงหรือยัง เป็นต้น

กระบวนการท้ายสุด แต่ไม่สุดท้าย คือ  4. ขั้นตอนการดำเนินงานให้เหมาะสม Act  คือ การนำข้อมูลหรือข้อสรุปจากการดำเนินงานทั้งหมดทั้งสิ้น มาร่วมหาข้อสรุปที่สมบูรณ์ชัดเจน  และนำรายละเอียดที่ได้ไปปรับใช้ กำหนดเป็นแนวทางหรือแผนงานใหม่ เพื่อนำไปใช้พัฒนาโครงการปีต่อไป  นำผลจากการประเมินจากผู้เข้าชมละครมาพิจารณา เช่น  เนื้อหาของเรื่องเข้าใจได้ง่ายหรือไม่  ความเหมาะสมด้านต่างๆ เช่น ฉาก แสง สี เสียง นักแสดง บทละคร  สถานที่จัดแสดงเหมาะสมหรือไม่  ภาพรวมมีความน่าสนใจหรือพึงพอใจมากน้อยเพียงใด  มีผู้เข้าชมมากหรือน้อย  ประชาสัมพันธ์ทั่วถึงหรือไม่   เป็นต้น

                ดังแนวปฏิบัติตามหลักงานประกันคุณภาพที่ว่า  คุณภาพคือการทำให้ได้ตามที่กำหนดไว้  ดังนั้น PDCA จึงเปรียบเหมือนสูตรท่องจำชั้นดี ที่คนทำงานต้องพึงระลึกไว้เสมอ  ให้ทุกขั้นตอนการทำงานหมุนเวียนเป็นกงล้อแห่งคุณภาพ ถึงจะถือได้ว่าการจัดการเรียนการสอนนั้น มีคุณภาพจริงสมดังคำร่ำลือหรืออวดอ้างสู่สาธารณชน

โดย  การันตี